Kristi himmelfartsdag

No image

«Ingen har stige opp til himmelen utan han som steig ned frå himmelen: Menneskesonen, som er i himmelen.»

Slik lyder Evangeliet etter Johannes, kapittel 3, vers 13. Utan tyder her 'utanom', og Menneskesonen er Jesus Kristus.

Fyrst stå opp, sidan stiga

Jesus steig opp til himmelen på den førtiande dagen etter oppstoda (uttalt /oppståa/), det vil på bokmål seia oppstandelsen. Såleis fell minnedagen om himmelferda på torsdag i den sjette veka etter påske, den såkalla Kristi himmelfartsdag. Kvifor Jesus Kristus i genitiv heiter Jesu Kristi, kan du lesa meir om her. Nedanfor skal vi sjå litt nærare på Kristi fart og stiging.

Oppstiging eller fart

På engelsk heiter fenomenet the ascension of Jesus, etter latin ascensio. Dette er bokstavleg tala oppstiging, jamfør islandsk uppstigningardagur. Òg på tysk kan ein tala om Aufstieg des Herrn (eventuelt Aufname ‘opptak’), men tyskarane brukar helst Christi Himmelfahrt. Vi har ordet himmelfart frå skriftfellesskapet med dansk. Dansk Himmelfærd og -flugt tok ikkje av i si tid.

Ferd eller helg

På nynorsk heiter det tradisjonelt himmelferd (jamfør islandsk himnaför). Likevel heiter minnedagen òg helgetorsdag, etter norsk folketradisjon som var levande i delar av landet til ut på nittenhundretalet. På gammalnorsk heitte det helgiþórsdagr. Svensk har tilsvarande helge/helga torsdag, men fyrst og fremst Kristi himmelfärdsdag.

Fart og fart, fór og fór, fru Blom

Vi brukar elles sjeldan fart om éi ferd på norsk. Normalt er romfart meir enn éin tur. Kor som er: Både fart og ferd heng saman med verbet å fara. I Peters fyrste brev, kapittel 3, står det at Jesus «fór opp til himmelen og no sit ved Guds høgre hand». På nynorsk seier ikkje dette noko som helst om farten (tempoet), for å fara er eit synonym for å dra eller reisa. Det er det i prinsippet på bokmål òg, men mange vil meina at moderne bokmål fór (som framleis er brukt i bibelomsetjinga) nærmast er synonymt med fauk. Det er langt frå det andektige steig. Andre stader i Bibelen heiter det meir passivt og prosaisk at Jesus vart teken opp (som i Luk 24,51).

Men Guds vegar er uransakelege, så kvifor skulle Jesu farvegar vera noko unnatak?

Eit pauli ord om sprett

I Apostelgjerningane (1,9) står det at Jesus vart «lyft» opp og teken bort av ei sky. Elles har Bibelen få opplysningar om reisemåten og ingen om hastverk. Det finst såleis ikkje noko som helst sakleg grunnlag for å snakka om himmelsprett, som elles er eit gammalt ord for sprett eller kast høgt opp i lufta. Vi har diverre ikkje funne opphavsmennesket til denne særs selektive vinklinga. Kanskje det er på tide å faktasjekka oppstiginga.

 

Publisert 25. mai 2017

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter