Den truande faren

På bokmål er det skilnad på den troende faren og den truende faren. Må begge delar heite den truande faren på nynorsk?

Svar

Nei. Ein kan framleis skilje mellom

1) truande (= som trur) og
2) trugande
(= som trugar)

Det gjeld altså presens partisipp av desse to orda:

1) å tru – trur – trudde
2) å tru(g)e – tru(g)ar – tru(g)a

Som du ser, er g-en valfri. Vel du trugande i tyding 2, må du òg skrive å truge – trugar – truga.

Somme kvir seg for å skrive denne g-en fordi dei ikkje har han i uttalen. Men dei fleste har heller ikkje g-en i t.d. haug i talemålet, og mange uttalar eg, meg, deg osb. utan g. Eit anna døme er dugeleg /dueleg/. Desse døma viser at g-sløyfinga i truga er ei tilnærming til skrivemåtar i bokmål snarare enn tilpassing til talemålet.

Ein har ikkje plikt til å velja den mest lydrette skrivemåten; den er eit tilbod. Ein kan velja å bruka det som fungerer tydelegast i skrift, og heller sjå litt stort på samanhengen mellom skrift og tale.

Det var i 1977 at g-en vart valfri. Den truande faren har altså vist til tre ting i over førti år:

1) ein far som trur
2 a) ein far som tru(g)ar
2 b) ein fare som tru(g)ar

I eldre nynorsk var skiljet skarpt:

1) den truande faren
2 a) den trugande faren
2 b) den trugande fåren

Fåre er ute av rettskrivinga.

Bokmål har dette (for dei som skriv å tro, ikkje tru):

1) den troende faren
2 a) den truende faren
2 b) den truende faren

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter