Sjøkvinne ved sida av sjømann?

Kan eg nytte sjøkvinne i staden for sjømann om ei kvinne som har gått til sjøs og arbeider t.d. i maskinen på eit skip?

Svar

Sjøkvinne er ikkje eit etablert og allment godteke norsk ord, men du kan saktens nytte det om du vil.

Noko anna ord enn sjømann kjenner vi ikkje til som innarbeidd nemning på ein einskildperson som arbeider om bord. Ein er ofte nøydd til å skrive om for å få fram at det dreier seg om ei kvinne. Ordet sjøfolk kan berre løyse problemet i fleirtal, og ordet sjøfarar har ikkje rett valør.

Det er greitt om du sjølv ønskjer å skrive sjøkvinne. Ordet har vore nytta sporadisk i nokre tiår, oftast med retorisk føremål. Det er mest historiske, ikkje grammatiske, grunnar til at det ikkje har fest seg. Her er eit døme på bruk i sakprosa.

Den gravide sjømannen og skipsarbeidstakaren

Regjeringa Stoltenberg II bytte ut ordet sjømann i sjømannslova med arbeidstaker på skip mellom anna fordi lova inneheldt permisjonsreglar for «gravid sjømann», sjå denne pressemeldinga. Lova vart omdøypt til skipsarbeidslova. Men arbeidstakar på skip er ikkje eitt ord, og det er ikkje lett å bruke i alle samanhengar.

Sjøfolk i utenriksfart har protestert, men lova er vedteken. 

Det ser ut til at mange no bruker skipsarbeidar/skipsarbeider, men det ordet har vore brukt heilt annleis før. Ein har rett nok tidlegare vore inne på tanken om at sjømannen er sjalta ut av skipsarbeidaren, jf. søk etter ordforma skipsarbeidere i Stortingsforhandlinger 1963–64.

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter