Friskt i minne eller minnet?

Kva er rettast, å ha noko friskt i minne eller friskt i minnet?

Svar

Under minneBokmålsordboka og Nynorskordboka står faktisk ingen av delane. Vi finn berre «ha i friskt minne». Under frisk i Nynorskordboka står likevel òg «(leve) friskt i minnet».

I gamle dagar heitte det helst i friskt minne (på 1800-talet oftast skrive minde på dansk vis, og dels med adjektivforma frisk utan -t). Vi finn til og med nokre få døme på i ferskt minne/minde.

Uttrykket er like dansk som norsk, men på dansk heiter det i dag helst i frisk erindring. Den varianten hadde nokre moteblaff i norsk litteratur tidleg på 1900-talet, kanskje fordi det klang meir litterært eller mindre norsk. Det gamle danske i frisk ihukommelse fekk likevel ingen renessanse.

Vi ser spor av friskt i for i frisk(t) allereie midt på 1800-talet, då gjerne med eller for foran friskt. (Den moderne vrien «sååå i friskt minne», altså med føre i, var enno ukjend.) Men desse er variantane er mindre vanlege i hundre år, og i litteraturen ligg både friskt i minne og friskt i minnet langt etter i friskt minne fram til kring 1990. Det var fyrst mot slutten av 1990-åra at friskt i minne(t) vart vanlegast i skrift. Ikkje alle ordbøker speglar det enno.

Det er nok lettare å uttala «ha det friskt i minne(t)» enn det tradisjonelle «ha det i friskt minne». Det siste har ein vokalsamanstøyt og ein konsonantsamanstøyt meir og dessutan to trykksterke stavingar etter kvarandre.

Av dei to «nyare» formene du spør om, er friskt i minne både eldst og vanlegast, men det er urimeleg å kalla den heilt logiske varianten friskt i minnet feil. Begge variantane kunne gjerne ha stått i både Nynorskordboka og Bokmålsordboka.

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter