Dedisere, dedikere

Kva er skilnaden på å dedisere og å dedikere?

Svar

Dedisere er det eldste verbet av dei to i norsk, dedikere er det nyaste. Begge går attende til latin dedicare med tydingane ‘innvie, tileigne’.

Å dedisere er å tileigne ei bok eller liknande som eit heidersteikn. Ein kan til dømes seie: «Denne songen er dedisert til kjærasten min.» Til dette høyrer eit substantiv med -k-: ein dedikasjon, altså ei fråsegn om tileigning av det nemnde slaget.

Å dedikere fekk vi i åttiåra inn som eit dataord frå engelsk dedicate med tydinga ‘lage for, tilpasse, reservere for ein viss bruk/brukar’, som i: «Datasystemet er spesielt dedikert behova i etaten». Det tyder no meir generelt setje av tiløyremerkje for.

Dedikere har altså kome inn med ei spesialtyding som dedisere ikkje har, men tydingane ligg ikkje langt frå kvarandre.

Verbet dedikere er no i ferd med å stele tydinga til det gamle dedisere. Det er ikkje så rart, for dedicate har jo denne tydinga i engelsk, og substantivet dedikasjon byggjer ei bru mellom verba.

Men orda bør skiljast åt i norsk.

Etter tusenårsskiftet blir dessutan dedikert nytta mykje etter engelsk mønster om ihuga og trugne (bokmål hengivne) tilhengarar, folk som er glødande engasjerte i noko. Ein kan dessutan tale om å dedikera seg til noko, altså engasjere seg i eller vie seg til

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter