Advent og adventstid – uttale og samansetning

Korleis skal advent uttalast? Og heiter det advent- eller advents- i samansetningar?

Svar

Advent kjem av latin adventus Christi ‘Kristi kome’. Det blir som kjent brukt om dei siste fire vekene føre jul, som er dei fyrste fire vekene av kyrkjeåret.

Uttale

Ordet blir uttalt med med trykk på fyrste stavinga og med tostavingstonelag (tonem 2). I dialekt har trestavingsforma advente (og adventa) òg vore utbreidd.

Samansetningar

Samansetningar med advent får oftast -s- i skriftmålet, og per januar 2016 er det berre det du finn i Bokmålsordboka, Nynorskordboka og Tanums store rettskrivningsordbok. I Tanums ordbok står adventsfarge, adventskalender, adventslys, adventspreken, adventssøndag, adventstid.

På Svalbard har vi likevel Adventfjorden og Adventdalen.

Og hjå Alf Prøysen finn vi «Adventvise».

Jamvel om Språkrådet har tilrådd s, er det ingen grammatisk feil å sløyfa s-en i nokre av desse orda. I nynorsktradisjonen ser vi at s somme stader aldri har kome inn i desse samansetningane, truleg fordi advent er eit hokjønnsord. (Opphavleg er ikkje -s ei genitivsending for hokjønn.)

Samansetninga adventstid

Eit anna spørsmål (som Språkrådet har fått fleire gonger) er om ordet adventstid eigentleg trengst. Svaret er: stort sett ikkje. Advent åleine femner om omgrepet ‘adventstid’, jf. bokmål «i advent(en)» og nynorsk «i adventa». Men det er ikkje gale å leggja til -tid.

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter