Ad undas, til dundas?

Uttrykket «ad undas» er vel kjent, men somme seier «til dundas». Er dette ein feil, eller kan ein kalle det dialekt?

Svar

Feil kan vi snautt kalle det, sjølv om varianten kan byggje på ei mistyding eller omtolking. Som du kanskje veit, tyder ad undas ‘til bølgjene’ på latin.

Uttrykket til dundas er snart hundre år gammalt i skriftmålet. Variantar av slike uformelle uttrykk kan ikkje godt stemplast som direkte galne dersom dei fungerer på sine eigne vilkår. Dei bør nok iallfall godtakast i talemålet og uformell tekst, der slike uttrykk høyrer heime.

Ein vaken korrekturlesar bør likevel kommentera til dundas i ein tekst og spørja om skribenten har valt det med vilje. 

Elles er til dunders eit sjølvstendig gamalt uttrykk og eit trygt val for dei som vil bruka preposisjonen til. Dunders kan ha tilknyting til dunderen i tydinga ‘fanden’. (Hjå Amalie Skram finn du både «te donders» og «ka donderen?».)

 

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter