Å lesse – leste?

Er dette ein feil i Nynorskordboka? Heiter ikkje å lesse i fortid lesste – har lesst?

Svar

I nynorsk er det konsonantforenkling i fortidsformene av å lesse: leste – har lest. I bokmål heiter det lesste – har lesst.

I bokmål heiter det lesste fordi leste er noko anna, nemleg fortid av å lese. Men på nynorsk heiter jo dette verbet las – har lese i fortid, så då er ikkje dei regelrette formene av lesse med konsonantforenkling (altså leste – lest) opptekne.

I nynorsk heiter det altså

å lesse – lesser – leste – har lest

på line med

å kysse – kysser – kyste – har kyst

å misse – misser – miste – har mist

Unnataka frå forenklingsregelen

Unnataka frå konsonantforenkling føre -t har vi berre der formene elles ville kunne bli forveksla med former av andre verb i den same målforma:

å søkje – søkjer – søkte – har søkt
å søkkje – søkkjer – søkkte – har søkkt

å kvese – kveser – kveste – har kvest
å kvesse – kvesser – kvesste – har kvesst

å slepe – sleper – slepte – har slept
å sleppe – slepper – sleppte – har sleppt

Ein gong i tida vart verba kvese og slepe skrivne kvæse (preteritum kvæste) og slæpe (slæpte). Då kunne kvesse  og sleppe skrivast med regelrett forenkling i fortid, slik: kveste og slepte. Såleis er det verbet sleppe vi ser der Olav H. Hauge skriv «So slepte draumen meg».

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter