Feitetysdag og oskeonsdag

No image

Jula varer som kjent ikkje heilt til påske. Snart kjem feitetysdag, og så går vi inn i fasta.

Onsdag blir kalla oskeonsdag. Dagen innleier fastetida, som varer til og med påskeaftan. Påbodet om å halda seg heilt eller delvis frå mat og drikke vart tidlegare teke både bokstavleg og alvorleg også her til lands. I vår tid er fasta først og fremst ei tid for samling og stille, som førebuing til påskehøgtida, men i m.a. den katolske kyrkja er det framleis vanleg å fasta i fastetida.

Namnet oskeonsdag har bibelsk bakgrunn: Bibelen viser fleire stader til skikken å kle seg «i sekk og oske» som teikn på sorg og bot, og profeten Daniel skal til og med ha fasta i sekk og oske.

Siste dagen før fasta, feitetysdag, skulle folk ha kraftig kost. Mange stader i landet er det framleis skikk å eta saltkjøt og flesk då. På nederlandsk heiter denne dagen vastenavond, eigentleg ‘fastekveld’. Det nærskylde lågtyske ordet vastelavent med same tyding ligg til grunn for vårt fastelavn, som vi no markerer søndag før fasta, gjerne med fastelavnsbollar.

Særleg i den katolske verda er det lange tradisjonar for karnevalsfeiring før fasta. I mange byar har karneval vorte ein stor folkefest og turistattraksjon, som t.d. i New Orleans, Rio de Janeiro og Venezia. Her heime er det særleg born som laurdagen før fasta lagar masker og går i karnevalsopptog. Føreleddet carne ‘kjøt’ kjenner vi att frå kokekunsten. Etter rettskrivingsordbøkene våre har karneval opphav i gamalitaliensk carnelevare, som tyder ‘det å ta bort kjøtet’.

Del denne siden

Del på Facebook Del på Twitter